THẮP LỬA CÙNG TIẾN LÊN 2026 – NĂNG LỰC KIẾN TẠO THẾ HỆ MỚI

Cất cánh cùng STEM – Khơi mở tương lai giáo dục

STEM không còn là một khái niệm mới trong giáo dục phổ thông. Nhiều nhà trường đã đầu tư phòng học STEM, trang thiết bị công nghệ và triển khai các chương trình trải nghiệm cho học sinh. Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng vẫn đang được đặt ra:

Liệu STEM trong nhà trường đã thực sự giúp học sinh hình thành năng lực tư duy và giải quyết vấn đề, hay vẫn chủ yếu dừng lại ở những hoạt động mang tính mô phỏng và làm theo quy trình có sẵn?

Trong bối cảnh Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71 nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục STEM, phiên Festival of Ideas – Phòng 2 thuộc khuôn khổ chương trình “Thắp lửa cùng tiến lên 2026 – Năng lực kiến tạo thế hệ mới” được tổ chức nhằm mở ra không gian trao đổi thực chất dành cho các nhà quản lý giáo dục.

Đây không chỉ là một phiên thảo luận về STEM, mà còn là cơ hội để cùng nhìn lại cách nhà trường đang tổ chức trải nghiệm học tập cho học sinh trong giai đoạn giáo dục chuyển đổi mạnh mẽ hiện nay.

STEM thực chất bắt đầu từ cách tổ chức trải nghiệm học tập

Một trong những thông điệp trung tâm của phiên trao đổi là:

“STEM không bắt đầu từ thiết bị hay phòng lab – mà bắt đầu từ cách nhà quản lý và giáo viên thiết kế trải nghiệm học tập cho người học.”

Điều tạo nên chiều sâu của giáo dục STEM không nằm ở số lượng thiết bị hay các hoạt động trình diễn công nghệ, mà ở việc học sinh có thực sự được:

• Tự đặt câu hỏi

• Tự tìm giải pháp

• Được thử nghiệm và chấp nhận thất bại

• Học cách tư duy phản biện và giải quyết vấn đề trong bối cảnh thực tiễn

Phiên thảo luận được xây dựng theo cấu trúc ba tầng tư duy nhằm giúp đại biểu tiếp cận STEM từ góc nhìn hệ thống thay vì chỉ ở cấp độ hoạt động đơn lẻ.

WHY – Hiểu đúng STEM trước khi triển khai

Phần đầu tiên của chương trình tập trung làm rõ bản chất của STEM trong giáo dục hiện đại.

STEM không phải là một môn học riêng biệt, càng không chỉ là việc đưa công nghệ vào lớp học. Đây là một triết lý giáo dục tích hợp, trong đó học sinh học thông qua trải nghiệm, khám phá và giải quyết vấn đề liên ngành.

Từ góc nhìn này, việc triển khai STEM đòi hỏi sự thay đổi trong cách thiết kế hoạt động học tập, vai trò của giáo viên và tư duy quản trị nhà trường.

HOW – Những bài học từ thực tiễn triển khai STEM

Phiên trao đổi quy tụ đại diện của 5 nhà trường với những mô hình triển khai STEM đa dạng:

• Trường công lập và tư thục

• Tiểu học, THCS, THPT và liên cấp

• Các bối cảnh địa phương khác nhau

Mỗi đơn vị mang đến những câu chuyện thực tế trong quá trình triển khai STEM tại trường học: từ khó khăn về đội ngũ, cơ sở vật chất, tư duy phụ huynh đến cách xây dựng văn hóa học tập và duy trì động lực đổi mới.

Điểm đặc biệt của phiên thảo luận không nằm ở việc giới thiệu “mô hình thành công”, mà ở việc chia sẻ trung thực những va chạm, thử nghiệm và bài học được rút ra từ thực tiễn.

Thông qua đó, các nhà quản lý giáo dục có cơ hội nhìn thấy bức tranh đa chiều hơn về giáo dục STEM tại Việt Nam hiện nay.

WHAT – Điều đại biểu mang về sau phiên thảo luận

Từ các chia sẻ và phân tích thực tế, chương trình hướng tới giúp đại biểu:

• Nhìn rõ bức tranh triển khai STEM trong giáo dục phổ thông Việt Nam

• Xác định những điều kiện cốt lõi để STEM đi vào chiều sâu

• Nhận diện các rào cản phổ biến trong quá trình triển khai

• Tìm kiếm những nguyên tắc có thể áp dụng linh hoạt tại chính nhà trường của mình

• Xây dựng một cam kết hành động cụ thể sau chương trình

Phiên trao đổi không nhằm đưa ra một “mô hình chung cho mọi trường học”, mà hướng tới giúp mỗi nhà trường tìm ra cách triển khai phù hợp với bối cảnh riêng của mình.

Chuyên gia dẫn dắt phiên thảo luận

TS. Dương Tuấn Hưng

Phó Trưởng phòng Hóa phân tích – Viện Hóa học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam; Liên minh STEM Việt Nam

Là chuyên gia giáo dục STEM với hơn một thập kỷ kinh nghiệm, TS. Dương Tuấn Hưng đã tham gia phát triển nhiều mô hình STEM từ quy mô lớp học đến cấp chính sách quốc gia.

Ông tốt nghiệp Tiến sĩ Hóa học tại Đại học Illinois Urbana-Champaign (Hoa Kỳ) và là chuyên gia nòng cốt của chương trình STEM Innovation Petrovietnam – dự án triển khai 100 phòng STEM tại 100 trường học trên 34 tỉnh thành, đồng thời đào tạo hàng nghìn giáo viên về IoT, Robotics, AI và Project-Based Learning.

Trong phiên thảo luận, TS. Hưng sẽ dẫn dắt phần phân tích chuyên sâu, kết nối các mô hình thực tiễn với nền tảng lý luận giáo dục hiện đại và yêu cầu đổi mới giáo dục STEM theo tinh thần Nghị quyết 57 và 71.

Đồng dẫn dắt thảo luận

ThS. Nguyễn Thị Thu

Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ – Lào Cai

Thành viên Ban Điều hành Mạng lưới Quản lý Giáo dục Không Biên Giới EduLightenUp

Với góc nhìn của một nhà quản lý giáo dục giàu trải nghiệm thực tiễn, ThS. Nguyễn Thị Thu sẽ đồng hành trong vai trò điều phối và kết nối đối thoại giữa các nhà trường.

Thông qua phần trao đổi, những kinh nghiệm riêng lẻ từ từng địa phương sẽ được nâng lên thành các bài học có giá trị tham chiếu rộng hơn cho cộng đồng quản lý giáo dục, đồng thời gắn kết với yêu cầu chuyển đổi hệ thống giáo dục hiện nay.

Trong giáo dục thế hệ mới, STEM không chỉ là một xu hướng công nghệ, mà là cơ hội để nhà trường kiến tạo những trải nghiệm học tập giúp học sinh phát triển tư duy, năng lực thích nghi và khả năng sáng tạo.